پر بازدیدترین مطالب

سایه اختلافات بر سر رزمایش بزرگ «سپر عربی1»



تلاش برای متحد نشان دادن صف کشورهای عربی در برابر تهدیدات محیط امنیتی منطقه‌ای و عبارت دیگر دستیابی به سطح قابل توجه از همگرایی منطقه‌ای میان این کشورها موضعی بود که حتی با اجرای این مانور تقریباً هیچ‌کس، حتی خود این دولت‌ها را متقاعد به پذیرش آن نکرد

 Ø³Ø§ÛŒÙ‡ اختلافات بر سر رزمایش بزرگ «سپر عربی1»

سخن اشنا- رزمایش نظامی مشترک 6 کشور عربی مصر، عربستان سعودی، اردن، امارات، بحرین و کویت به میزبانی مصر در حال برگزاری است. این رزمایش سه هفته‌ای با عنوان «سپر عربی 1» از 3 نوامبر آغاز و با حضور نیروهای نظامی نیروهای هوایی، دریایی و زمینی پدافند هوایی و یگان‌های ویژه از این کشورها قرار است که تا 16 نوامبر ادامه یابد. دو کشور عربی مراکش و لبنان نیز به عنوان ناظر در این رزمایش مشارکت دارند. به گفته رسانه‌ها این بزرگترین رزمایش نظامی عربی و در واقع اولین باری است این کشورها به صورت مشترک اقدام به برگزاری رزمایش می‌کنند.

تمرینات در پایگاه نیروی دریایی محمد نجیب و مناطق مشترک آموزش دریایی در دریای مدیترانه صورت می‌گیرد.

ارتش مصر در بیانیه ای اعلام کرد که هدف از برگزاری این رزمایش گسترش روابط نظامی میان کشورهای عربی برای مقابله با چالش‌های مشترک و حمایت از تلاش‌های امنیتی و ثبات در منطه اجرا می‌شود.است. «عبدالله بن حسین السبیعی» فرمانده نیروهای سعودی شرکت کننده در این رزمایش اعلام کرد: این رزمایش نقش موثری در همکاری و هماهنگی بین دولت های دوست برای انجام اقدامات مشترک خواهد داشت.

«سپر عربی» با هدف تشکیل «اتحاد استراتژیک خاورمیانه»

برگزاری این مانور نظامی در شرایطی صورت می گیرد که کاخ سفید در ماه جولای تأیید کرد که مذاکرات با شرکای منطقه ای برای ایجاد یک نیروی نظامی مشترک متحد میان این کشورها با عنوان اتحاد استراتژیک خاورمیانه (MESSA) را آغاز کرده است. همچنین در اواخر ماه سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مایک پمپو، با وزیران خارجه مصر، بحرین، اردن، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به منظور ایجاد یک اتحاد نظامی علیه جبهه مقاومت اسلامی در منطقه به رهبری ایران، دیدار کرد.

ایالات متحده قصد دارد در ماه ژانویه اجلاس سران اتحادیه را برگزار کند تا اتحاد جدید موسوم به ناتو عربی را راه‌اندازی کند، که شامل 9 کشور با حضور کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به علاوه مصر، اردن و ایالات متحده خواهد بود.

در این میان اگرچه هدف اصلی همچنان که گفته شد مقابله با گسترش نفوذ مقاومت در منطقه عنوان می‌شود اما در پشت پرده دولت ایالات متحده در دوران ترامپ توانسته است با دستاویز قرار دادن ایجاد این پیمان نظامی، میلیاردها دلار سلاح و تجهیزات نظامی خود را به این کشورها فروخته و از این طریق منافع در منطقه استراتژیک غرب آسیا و خلیج فارس خود را با سرمایه و هزینه‌های مالی کشورهای عربی حفظ کند و از این طریق تمرکز نظامی خود را به سمت شرق آسیا و مقابله با گسترش قدرت‌گیری چین و روسیه سوق دهد.

چالش‌های بزرگ‌تر از مانور

تلاش برای متحد نشان دادن صف کشورهای عربی در برابر تهدیدات محیط امنیتی منطقه‌ای و عبارت دیگر دستیابی به سطح قابل توجه از همگرایی منطقه‌ای میان این کشورها موضعی بود که حتی با اجرای این مانور تقریباً هیچ‌کس، حتی خود این دولت‌ها را متقاعد به پذیرش آن نکرد.

سال گذشته، عربستان سعودی ایجاد یک اتحادیه نظامی اسلامی برای مبارزه با تروریسم را اعلام کرد. رؤسای دفاع از حدود 40 کشور عمدتاً مسلمان در افتتاحیه این نشست در ریاض جمع شده بودند، اما به فاصله اندکی پس از برگزاری این اجلاس، همه چیز به دست فراموشی سپرده شد.

با این وجود چالش‌های ناتو عربی بیشتر و جدی‌تر است. هم اکنون عمان و قطر در این مانور نظامی حضور ندارند. قطر بیش از یکسال است که توسط عربستان، امارات، بحرین و مصر تحریم و محاصره شده است و چشم انداز نزدیکی را برای حل اختلافات میان این کشورها و قطر نمی‌توان مشاهده کرد به صورتی که عربستان، مصر و امارات اخوان المسلمین را تهدید اصلی برای خود می‌دانند که از سوی قطر حمایت می‌شود. از سوی دیگر عمان با توجه به روابط نزدیک خود با ایران و نقش سنتی آن به عنوان واسطه در مناقشات منطقه ای یا بین المللی مربوط به تهران، بسیار بعید است که به چنین اتحادی بپیوندد.

چالش ایفای نقش رهبری در این سازوکار نظامی منطقه ای نیز خود یکی از موضوعات چالش برانگیز است. بیشترین رقابت میان مصر و عربستان خواهد بود. مصر پرجمعیت ترین کشور عربی، تحت ریاست عمومی عبدالفتاح السیسی تبدیل به یکی از خریداران بزرگ سلاح جهان شده است. این کشور میلیاردها دلار، عمدتا از روسیه، فرانسه و آلمان صرف خرید تسلیحات نظامی شامل جت های جنگنده، زیردریایی و هلیکوپتر کرده است و این امر نشان‌دهنده تلاش قاهره برای کسب رهبری چنین ائتلافی می‌باشد. از سوی دیگر عربستان نیز با توجه خریدهای عمده نظامی و سرمایه هنگفت مالی و روابط استراتژیک با غرب به کسب رهبری این سازمان به عنوان عاملی برای افزایش پرستیژ منطقه‌ای و بین‌المللی می‌اندیشد.

از بعدی دیگر واهمه کشورهای کوچکی چون کویت و عمان از سیاست‌های تهاجمی ریاض و ابوظبی علیه قطر، خود عاملی برای بی‌اعتمادی فزاینده میان این کشورها شده است به صورتی که کویت برای تامین امنیت خود علاوه بر آمریکا اخیرا دست یاری به سوی کشورهایی چون ترکیه و حتی فرانسه نیز دراز کرده است. از این رو شاهد آن هستیم همزمان با مانور کشورهای عربی در مدیترانه برای نشان دادن اتحاد، اما پیشقراوان نیروهای فرانسوی برای شرکت در رزمایش لولوه غرب ۲۰۱۸ که قرار است از یازدهم تا سی ام نوامبر برگزار شود، وارد کویت شده اند.

منبع:الوقت

آخرین مطالب