پر بازدیدترین مطالب

تشدید شکافها میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس؛ آیا کمیته هماهنگی جایگزین شورای همکاری می‌شود؟



با در نظر گرفتن اختلافات و شکاف‌های تاریخی میان اعضا سازمان شورای همکاری خلیج فارس اکنون با تصمیم عربستان و امارات به تشکیل کمیته هماهنگی می‌توان به نوعی اعلام مرگ خاموش شورای همکاری را در نظر گرفت.

 Ø¢ÛŒØ§ کمیته هماهنگی جایگزین شورای همکاری می‌شود؟

سخن آشنا__ روز جمعه 7 ژوئن اولین نشست رسمی کمیته هماهنگی عربستان- امارات در جده برگزار گردید. در این نشست که با ریاست محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی و محمد بن زاید ولیعهد امارات عربی متحده برگزار شد هدف اصلی اعلام شده توسعه و تقویت همکاری‌های دوجانبه در سه محور اقتصادی، دانش و تکنولوژی و همچنین همکاری‌های سیاسی، امنیتی و نظامی بوده است. الجزیره قطر در گزارش خود از این اجلاس اعلام کرد که 44 موافقنامه همکاری در کمیته هماهنگی در موضوعات اعلام شده میان طرفین به امضا رسیده است و قرار است شورایی با حضور 16 وزیر از دو کشور روند اجرای این توافقنامه را تا 12 ماه آینده پیگیری کنند.

توافق برای تاسیس این کمیته بین دو کشور در ماه مه سال 2016 در پی دیدار میان ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی، محمد بن سلمان وزیر دفاع وقت این کشور و محمد بن زاید ولیعهد پادشاهی امارات متحده عربی در جده اتخاذ شد. اما تصمیم به تسریع اجرای این توافق پس از نزدیک به 10 روز از تحریم قطر در 13 ژوئن 2017 صورت گرفت.

 

توافقات منعقده

تعدادی از پروژه های مشترک اعلام شده عبارتند از استراتژی واحد برای امنیت غذایی و پزشکی، تقویت سیستم تامین اجتماعی و سرمایه گذاری مشترک در نفت، گاز و پتروشیمی. همچنین طرح ایجاد یک شرکت سرمایه گذاری کشاورزی با سرمایه 5 میلیارد دلار، تاسیس صندوق سرمایه گذاری مشترک برای انرژی های تجدید پذیر و صندوق سرمایه گذاری سومی برای بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط. در بخش دیگری از توافقات بر تقویت بخش بانکی در هر دو کشور، ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی یکپارچه صنعتی، هماهنگی در رویه ها و قوانین اقتصادی، هماهنگی در اعطا کمک نظامی خارجی، همکاری و ادغام امنیتی و نظامی و استاندارد سازی در بخش صنایع نظامی تاکید شده است. دو طرف همچنین در موضوع فعال سازی صنایع تولیدی مشترک، ساخت مسکن، همکاری در بخش خدمات و راه اندازی یک مرکز مشترک همکاری در مدیریت پروژه‌های زیربنایی و توسعه تکنولوژی مالی مدرن در آینده به توافق دست یافتند.

توافق در مورد ارتقا روابط ریاض- ابوظبی میان رهبران دو کشور تا سطح روابط استراتژیک در حالی به عنوان هدفی کوتاه مدت برای شورای هماهنگی تدوین شده است که اختلافات سیاسی عربستان سعودی و امارات در موضوعاتی چون تلاش ریاض برای نزدیک شدن به ترکیه و همچنین حزب اصلاح یمن (شاخه یمنی اخوان المسلمین) مشهود است.

 

هماهنگی جایگزین همکاری

اما نگاهی به اهداف اعلام شده تشکیل کمیته هماهنگی به طور حتم یادآور اهداف نخستین کشورهای شورای همکاری از تاسیس این سازمان منطقه‌ای در اوایل دهه 80 میلادی می‌باشد که حرکت در مسیر همگرایی سیاسی و ادغام اقتصادی، نظامی و امنیتی دولت‌های عضو را پیگیری می‌نمود.

بر پایه مواد اساس نامه شورای همکاری خلیج فارس اهداف تشکیل شورا به این شرح است:

1- تحقق هماهنگی، تکامل و همبستگی بین کشورهای عضو در همه زمینه‌ها تا دستیابی به وحدت کامل

2- تعمیق و تحکیم مناسبات و وجوه متعدد همکاری‌های موجود بین ملت‌ها و کشورهای عضو در همه زمینه‌ها

3- تدوین اساسنامه‌های مشابه در حوزه‌های گوناگون از جمله امور اقتصادی، مالی، بازرگانی، گمرکی، ترابری وامور قانونگذاری

4. پیشبرد برنامه‌های پیشرفت علمی و فنی در زمینه‌های صنعت، معدن، کشاورزی، منابع آبی، جانوری، تأسیس مراکز پژوهش علمی

با در نظر گرفتن این واقعیت می‌توان به عمق شکاف‌ها در شورای همکاری پی برد به صورتی که اکنون با تصمیم عربستان و امارات به تشکیل کمیته هماهنگی می‌توان به نوعی اعلام مرگ خاموش شورای همکاری را در نظر گرفت. اختلافات سیاسی، ایدئولوژیک، ارضی و اقتصادی میان کشورهای عضو شورای همکاری مبنای تاریخی دارد که این امر موجب ناکامی این سازمان منطقه‌ای در نیل به اهداف اصلی پدیدآورندگان آن بوده است. اما طی سال‌های اخیر و با تغییر و تحولات در کادر رهبری عربستان سعودی اختلافات کشورهای عضو شورای همکاری به بحران سیاسی بی سابقه ای در تاریخ حیات این سازمان بدل شد به صورتی که اکنون بیش از یک سال از تحریم تمام‌عیار قطر توسط دیگر اعضا می‌گذرد. با این وجود اکنون و با گذشت یک سال از بحران و ناکامی تلاش‌های میانجی‌گرانه برای پایان دادن به آن، تشکیل کمیته هماهنگی ریاض- ابوظبی نشان از شکاف در میان کشورهای تحریم کننده می‌دهد. بیانیه رسمی دو کشور پس از نشست روز جمعه موید این رویداد می‌باشد. در بیانیه رسمی عربستان سعودی، امارات متحده عربی تاکید شده است که کمیته هماهنگی، جایگزین شورای همکاری خلیج فارس نیست. بیانیه ای که برای کاستن از فضای ناامیدی نسبت به تداوم زیست شورای همکاری پس از اعلام خبر تشکیل این کمیته صورت گرفته است.

 

چرا بحرین در توافق نیست؟

بحرین یکی از 5 کشور تحریم‌کننده قطر است که بیشترین نزدیکی و همکاری سیاسی، نظامی و امنیتی را با عربستان سعودی در طی دهه‌های گذشته داشته است حتی بیش از همکاری‌های ریاض- ابوظبی. بنابراین عدم حضور بحرین در کمیته هماهنگی مسأله ای مبهم است. مقامات بحرین نیز در این مورد سکوت اختبار کرده‌اند و از اظهار نظر رسمی خودداری می‌کنند. با این وجود یکی از اهداف اصلی کنار زدن بحرین از عضویت در کمیته هماهنگی را می‌توان جلوگیری از دامن زدن به موضوع انشقاق در کشورهای عضو شورای همکاری دانست. بنابراین ریاض و ابوظبی می‌توانند با این کار واقعیت به بن رسیدن روندهای همگرایی در شورای همکای را کتمان کنند.
منبع:الوقت

آخرین مطالب