پر بازدیدترین مطالب

سخن امام کاظم(ع) درباره نصیحت لقمان به فرزندش



امام کاظم علیه السلام فرمودند: لقمان به فرزندش گفت پسرم! دنیا دریای عمیقی است که بسیاری در آن غرق شده‌اند.

سخن آشنا- امام موسی کاظم علیه‌السلام: لقمان به پسرش گفت:

... ای پسرم! دنیا دریای عمیقی است که بسیاری در آن غرق شده‌اند؛
پس باید کشتیِ [نجات] تو در آن، پَروامندی از خداوند متعال و تقوی باشد.
و پُل تو ایمان به خدا. و بادبان کشتی‌ات توکّل. و متولّی آن، خرد. و راهنمای آن، دانش. و مسافر آن، شکیبایی باشد.

متن حدیث:

الإمام الکاظم علیه السلام: إنَّ لُقمانَ قالَ لاِبنِهِ: … یا بُنَیَّ، إنَّ الدُّنیا بَحرٌ عَمیقٌ، قَد غَرِقَ فیها عالَمٌ کَثیرٌ، فَلتَکُن سَفینَتُکَ فیها تَقوَی اللّه، وحَشوُهَا الإِیمانَ، وشِراعُهَا التَوَکُّلَ، وقَیِّمُهَا العَقلَ، ودَلیلُهَا العِلمَ، وسُکّانُهَا الصَّبرَ.

 

"اصول کافی، ج ۱، ص ۱۶ "

 

منبع:مشرق

برشی از خاطرات رهبرانقلاب؛ ماجرای مجلس شبانه روحانیون در اطراف مشهد!


این شایعه میان مردم رواج داشت که گروهی از روحانیون در اطراف مشهد، مجلس شبانه ای برپا کرده‌اند و در سماور، عرق ریخته‌اند و...

سخن آشنا - خون دلی که لعل شد ترجمه فارسی خاطراتی است که آیت‌الله خامنه‌ای به زبان عربی از دوران جوانی و سال‌های مبارزه و زندان خود در دوران تبعید روایت کرده‌اند. در سلسله مطالب پیش رو هر روز برشی از کتاب خون دلی که لعل شد که حاوی خاطره‌ای جذاب از دوران‌های زندگی رهبر فرزانه انقلاب است برای مخاطبان منتشر می‌کنیم.

****

در بخشی از این کتاب به شایعه‌سازی رژیم پهلوی علیه روحانیون برای جدایی این قشر میان مردم اشاره شده است. خاطره زیر یکی از شایعات مطرح آن روزهاست که آیت‌الله خامنه‌ای مطرح کردند.

... این جو، نتیجه نقشه حساب شده ای برای جداسازی روحانیون از جامعه و زندگی مردم بود، و برای این منظور، از شایعات بهره می‌جستند.

هنوز هم به یاد دارم که این شایعه میان مردم رواج داشت که گروهی از روحانیون در اطراف مشهد، مجلس شبانه ای برپا کرده‌اند و در سماور، عرق ریخته‌اند و در قوری، شراب و مشغول مستی و عربده کشی بوده‌اند!

بسیاری از مردم می‌گفتند: ما این صحنه را به چشم خود دیده‌ایم! برخی هم می‌گفتند: ما از کسی شنیده‌ایم که با چشم خود دیده است!

ساختگی بودن این داستان پیدا است. خب، چرا شراب و عرق را به این صورت گذاشته بودند؟! چه دلیلی داشت در فضای باز و در انظار مردم، در چنین جلسه ای بنشینند؟! سر تا ته داستان، حکایت از دروغ بودن آن دارد. با این همه، من آن را از خیلی‌ها شنیدم و همه می‌گفتند: دیده‌ایم! یا از کسی که دیده، شنیده‌ایم!

روحانیون مسئولیت دفاع از اسلام را در برابر هرگونه انحراف در جامعه دارند، و وظیفه خود می‌دانند که علیه سلطه هر ستمگر یا بیگانه‌ای بر جامعه اسلامی مبارزه کنند. آنان بر مبنای این مسئولیت، در تاریخ معاصر ایران مواضع سرسختانه ای در برابر اشغالگران و طاغوت‌ها و خودکامگان داشته‌اند.
منبع:مشرق

شکر مومنان و منافقان در کلام امیرمومنان(ع)

 

دو نوع شکر داریم، در روایت آمده یک شُکر مومن داریم و یک شُکر منافق، امیرمومنان(ع) می فرماید: «شُكْرُ الْمُؤْمِنِ يَظْهَرُ في عَمَلِهِ، شُكْرُ الْمُنافِقِ لا يَتَجاوَزُ لِسانَهُ؛ شکر مومن در عملش ظاهر می شود و سپاسگزاری منافق از زبانش فراتر نمی رود.

به گزارش سخن آشنا حضرت امیر(ع) فرمودند: «شُكرُالنِّعَمِ يَزيدُ في‌الرِزْقِ» (شكر نعمت، نعمتت افزون كند)، این حدیث گوهربار را بیشتر در قالب این ابیات می شناسیم که :«شکر نعمت، نعمتت افزون کند - کفر نعمت از کفت بیرون کند»؛ اما حقیقتا در زندگی چه قدر پایبند به این شکرگذاری بوده ایم. چه قدر در برابر نعمت هایی که خداوند به ما داده است از او سپاسگزاری کرده ایم هرچند که و به حمد ما نیازی ندارد و این عمل بیشتر برای نزدیک شدن به پروردگار و غره نشدن مان است.

 

شاید در این روزگار که زندگی ماشینی از هر طرف سبب شده که اسباب آسایش برای انسان ها فراهم شود برخی تصور می کنند که همه چیز در یَد توانمند اشرف مخلوقات است و معنویات در این میدان جایگاهی ندارند، اما واقعیت آن است که حمد خدای متعال در برابر آنچه که به ما ارزانی داشته است آن هم شکر از اعماق قلب سبب می شود که خودمان نسبت به زندگی مان امیدوارتر شده و از مواهب حضرت حق بیش از پیش بهره مند شویم.

 

البته شُکر کردن هم مراتب و حقایقی دارد، نمی توان در زبان شاکر بود و در عمل جز آن عمل کرد، این دو رویی و نفاق هرگز در زندگی هیچ رویکرد خیری را بر نمی تابد.

 

حجت الاسلام «ناصر رفیعی» در رابطه با شکرگذاری مومنانه و شکرگذاری منافقانه می گوید: در میان مردم شکر کم و شکوه زیاد شده و این یک آسیب جدی است.

 

این استاد اخلاق با اشاره به انواع و اقسام شکرگذاری ادامه داد: دو نوع شکر داریم، در روایت آمده که یک شُکر مومن داریم ویک شُکر منافق، امیر مومنان حضرت علی(ع) می فرماید: «شُكْرُ الْمُؤْمِنِ يَظْهَرُ في عَمَلِهِ، شُكْرُ الْمُنافِقِ لا يَتَجاوَزُ لِسانَهُ» (شکر مومن در عملش ظاهر می شود و اما سپاسگزاری منافق از زبانش فراتر نمی رود).

 

وی در شرح این حدیث گفت: این حدیث شُکر را دو قسم کرده، شُکر مومن و شُکر منافق، یعنی مومن در عمل شکگذار است اما منافق در زبان می گوید الحمدالله اما واقعا شاکر نیست.

 

حجت الاسلام رفیعی یادآور شد: شکر مومن در اعمالش است، فرض کنید که یک محصل خوب درس می خواهد و پایان سال هم نمرات خوبی کسب می کند، این را درس خواندن عملی می گویند، یک نفر هم می گوید می خوانم اما کارنامه اش معدل پایین دارد، بنابراین شکر عملی خود را در عمل نشان می دهد اما شکر منافق فقط در زبان است، الحمدالله می گوید اما در عمل نشان نمی دهد.
منبع:شبستان

«آرمان‌گرایی واقع‌بینانه» در بیانیه گام دوم



امّا به حق بایستی متمایزترین ویژگی انقلاب ایران را تداوم و ایستادگی بر شعارهای اولیه انقلاب بعد از گذشت چهار دهه دانست. موضوعی که برجسته‌ترین ویژگی و مفهوم محوری بیانیه‌ی گام دوم است.

به گزارش سخن آشنا، رهبر انقلاب اسلامی در بیانیه‌ی «گام دوم انقلاب» با مرور تجربه‌ی ۴۰ ساله‌ی انقلاب اسلامی اعلام کردند: انقلاب «وارد دوّمین مرحله‌ی خودسازی و جامعه‌پردازی و تمدّن‌سازی شده است». گام دومی که باید در چارچوب «نظریه‌ی نظام انقلابی» و با «تلاش و مجاهدت جوانان ایران اسلامی» به‌سوی تحقق آرمانِ «ایجاد تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه)» برداشته شود.

 

به همین مناسبت پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR طی سلسله یادداشت‌ها و گفتگوهایی در قالب پرونده‌ی «گام دوم انقلاب» به بررسی و تبیین ابعاد مختلف این بیانیه می‌پردازد. در ادامه‌ی سلسله مطالب این پرونده، آقای میلاد کیایی دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل از دانشگاه شهید بهشتی و طلبه‌ی خارج فقه حوزه علمیه در یادداشتی به تحلیل بیانیه‌ی گام دوم انقلاب از منظر خصوصیات انقلاب اسلامی ایران و نسبت آرمان‌خواهی و واقع‌بینی پرداخته است.

انقلابی در تئوری‌های انقلاب
انقلاب ایران انقلابی است در تئوری‌های انقلاب، چه در علّت‌ها و زمینه‌های پیش از وقوع انقلاب و چه مسائل بعد از آن. این‌بار دیگر نه از دیکتاتوری ژاکوبَنی بعد از انقلاب خبری بود و نه از دوره ترمیدوری (۱). به عبارت روشن‌تر نه تندروی دهشتناکی در سال‌های اولیه‌ی انقلاب رویداد و نه دچار کندروی در سال‌های بعد شد. امّا به حق بایستی متمایزترین ویژگی انقلاب ایران را تداوم و ایستادگی بر شعارهای اولیه انقلاب بعد از گذشت چهار دهه دانست. موضوعی که برجسته‌ترین ویژگی و مفهوم محوری بیانیه‌ی گام دوم است. گام دوم مانیفستی است از آرمان‌ها، اهداف و شعارها که البته این‌بار بسیاری از آن‌ها جامه‌ی عمل پوشیده است. در حقیقت تبدیل شعار به دستاورد و تبدیل گفتمان به نهاد و ساختار، همان چیزی است که می‌توان از آن به عنوان هنر انقلاب اسلامی و کارِ ویژه‌ی آن یاد کرد.

تاریخ سیاسی عصر جدید گواهی است بر این موضوع که انقلاب ها بعد از مدتی وارد دوره فترت و رکود می شوند و پس از گذشت سالیانی نه چندان زیاد دیگر نه از آرمان‌ها و شعار های اولیه انقلاب خبری است و نه از میراث انقلاب. اما اگر توأمان به تحلیل محتوای بیانیه گام دوم و شعارها و آرمان‌های ابتدای انقلاب که در بیانیه‌ها، سخنرانی‌ها و راه‌پیمایی‌های زمان انقلاب متجلی است بپردازیم، در می‌یابیم که گام دوم به همان اندازه با طراوت و با نشاط است و الفاظ و کلمات آن به پرشوری بیانیه‌های کوران انقلاب است. رهبری خود علت این مسئله را در گام دوم خاطر نشان می‌سازند: «برای همه چیز می توان طول عمر مفید و تاریخ مصرف فرض کرد اما شعارهای جهانی این انقلاب دینی از این قاعده مستثنی است. آنها هرگز بی‌مصرف و بی‌فایده نخواهند شد زیرا فطرت بشر در همه‌ی عصرها با آن سرشته است .»(۳)

پایبندی به شعارها منهای شعارزدگی
در این میان نکته مهم تمایز اساسی میان پایبندی به شعار ها و شعار زدگی است. شعار زدگی آنجایی اتفاق می افتد که بدون توجه به واقعیت های موجود و بدون ارزیابی از میزان و امکان تحقق شعار ها بر آنها تاکید شود اما در گام دوم به غایت به این مسئله توجه شده است و دچار آن نمی شود. هم در شعار ها و اهداف و هم در بیان دستاورد ها واقع بینی خاصی در بافت متن مشاهده می شود. به عبارت دیگر نوعی آرمان‌گرایی واقع‌بینانه که شاخصه کلیدی تفکر رهبر معظم انقلاب است بر متن سایه افکنده است. در این زمینه رهبری می فرمایند: «بی شک فاصله میان باید ها و واقعیت ها همواره وجدان های آرمان خواه را عذاب داده و می دهد. اما این فاصله طی شدنی است و در چهل سال گذشته در مواردی بار ها طی شده است و بی شک در آینده با حضور نسل جوان مؤمن، دانا و پر انگیزه با قوت بیشتر طی خواهد شد .»(۴)

یکی از محورهای بیانیه‌ی گام دوم عزت ملی، روابط خارجی و مقابله با استکبار است. درباره‌ی واقع بینی در تناسب شعارها و دستاوردها نگارنده از زاویه رویکرد پژوهشی خویش تنها اشاره‌ی مختصری به موفقیت انقلاب در حوزه‌ی روابط بین‌الملل می‌کند. ایران در طول دو سه قرن اخیر هیچ‌گاه تا این حد برخوردار از حاکمیت مستقل و عزت ملی نبوده است چنان‌که بیگانگان هر زمان که اراده می‌کردند دست تطاول خود را به آب و خاک ایران دراز می‌کردند.

ساموئل هانتینگتون نظریه‌پرداز آمریکایی در این باره می‌گوید: کودتای ۲۸ مرداد کم‌خرج‌ترین و آسان‌ترین کودتای انجام شده توسط آمریکا بود. در کودتای ۲۸ مرداد سال ۳۲، آمریکا حاکمیت ایران را تنها با چند گردان سرباز و چند ده هزار دلار پول عوض کرد اما اگر الان آمریکا بخواهد دست به چنین کاری بزند به چیزی در حدود ۵۰ لشکر و بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار منابع احتیاج دارد .(۵) همچنین از جهت تأثیرات بین‌المللی، کمتر کارشناسی است که از تأثیرات انقلاب اسلامی در نظریه‌های روابط بین‌الملل آگاه نباشد. انقلاب اسلامی بار دیگر موضوع دین و فرهنگ را به حوزه‌ی نظریه‌های روابط بین‌الملل بازگرداند و به شکل‌گیری نظریه‌های هویت محور و فرهنگی کرد .(۶) همچنین برای اولین‌بار از زمان هخامنشیان تاکنون ایران موفق شد در مدیترانه پایگاه ایجاد کرده و به آن دسترسی پیدا کند.

جوانان مؤمن انقلابی کلید همه‌ی قفل‌ها
نکته‌ی محوری دیگر در گام دوم اینست که روی سخن رهبری با جوانان است و چه بسا می‌توان این مسئله را شأن نزول بیانیه دانست. رهبری در این بیانیه جوان مؤمن انقلابی را بارها مخاطب قرار می‌دهد و گو اینکه او را کلید گشودن قفل‌ها و گره‌های کشور می‌داند. بی‌شک روح آرمان‌خواه و خستگی ناپذیر جوان است که باید فاصله‌ی میان بایدها و واقعیت‌ها را طی کند و انقلاب را به قلّه‌های افتخار ملی و دینی برساند. گام دوم قرار است زمینه‌ای فراهم کند تا جوانان را وارد عرصه‌های مدیریت و پیشبرد اهداف نظام کند. گام اول به وقوع پیوستن انقلاب و تثبیت آن در چهار دهه‌ی گذشته بود و اکنون نوبت به برداشتن گام دوم است. گامی به سوی بالندگی هر چه بیشتر و فتح یک‌به‌یکِ سنگرهای علمی، اقتصادی و فرهنگی. مسئولیت برداشتن گام دوم بی شک با جوانان است. جوانانی که آماده اند درخت تناور انقلاب را که با خون هزاران شهید آبیاری و سبز شده است، از دست پدران خود تحویل بگیرند و از آن مراقبت کنند. بیانیه گام دوم دستورالعملی برای همه‌ی نهادها و دستگاه‌های اجرائی است و باید به مثابه فرمان به‌کارگیری جوانان مؤمن انقلابی به آن عمل شود.

۱- در ترمینولوژی انقلاب‌ها منظور از آن وقوع تندروی و خشونت در سال‌های اولیه انقلاب و سپس دور شدن انقلاب‌ها از ارزش‌های اولیه در سال های بعد است.
۲- بیانیه‌ی گام دوم، ۱۳۹۷/۱۱/۲۲
۳- همان
۴- همان
۵- ساموئل هانتینگتون، نظریه برخورد تمدن ها و منتقدانش، ترجمه مجتبی امیری وحید، وزارت امور خارجه، مرکز چاپ و انتشارات
۶- ر. ک Issues in international relations, Trevor Salmon and Mark Imber, Routledge
منبع:مشرق

سخن امام صادق(ع) درباره کارهایی که باید در مسافرت انجام داد



هر گاه صدقه دادند و قرضی عطا کردند، تو هم بده و حرف بزرگ‏تر را گوش بده. و هر گاه به تو امر کردند و از تو چیزی خواستند، در جوابشان آری «بگو» و «نه» نگو.

سخن آشنا - امام صادق علیه السلام - در بیان سفارش لقمان علیه السلام به پسرش- فرمودند:


هر گاه با گروهی مسافرت کردی، با آنان در کارهای مربوط به خود و آنها، بسیار مشورت کن و به رویشان بسیار لبخند بزن و نسبت به زاد و توشه ‏ات، کریم و بخشنده باش. هر گاه دعوتت کردند، بپذیر و هر گاه از تو یاری خواستند، کمکشان کن و با سه چیز، بر آنان فائق باش: سکوت طولانی، نماز گزاردنِ بسیار و سخاوتمندی نسبت به آنچه از حیوان و مال و توشه داری.


هر گاه تو را به گواهی طلبیدند، برایشان گواهی بده. هر گاه با تو مشورت کردند، درباره رأی خود، کوشش کن؛ اما تصمیم قطعی نگیر، تا این که [اندیشه ‏ات] تثبیت شود و تأمّل کرده باشی. پاسخ هیچ مشورتی را نده، مگر آن که درباره آن در حالی که قیام و قعود می‌کنی و می‌خوابی و می‌خوری و نماز می‌خوانی فکر کنی و حکمتت را به کار گیری.

زیرا هر کس برای مشورت خواه، خالصانه خیرخواهی نکند، خداوند تبارک و تعالی نظرش را از او سلب می‌کند و امانت [ِ اهلیت مشورت] را باز می‌گیرد.

و هر گاه دیدی که یارانت می‌‏روند، تو هم با آنان برو، و هر گاه دیدی کار می‌‏کنند، تو هم با آنان کار کن. هر گاه صدقه دادند و قرضی عطا کردند، تو هم بده و حرف بزرگ‌تر را گوش بده. و هر گاه به تو امر کردند و از تو چیزی خواستند، در جوابشان آری «بگو» و «نه» نگو؛ زیرا «نه» گفتن، درماندگی و پستی است.

متن حدیث:

الامام الصادق علیه السلام: قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: إذا سافَرتَ مَعَ قَومٍ فَأَکثِرِ استِشارَتَکَ إیّاهُم فی أمرِکَ واُمورِهِم، وأکثِرِ التَّبَسُّمَ فی وُجوهِهِم، وکُن کَریماً عَلی زادِکَ.
وإذا دَعَوکَ فَأَجِبهُم، وإذَا استَعانوا بِکَ فَأَعِنهُم، وَاغلِبهُم بِثَلاثٍ: بِطولِ الصَّمت، وکَثرَةِ الصَّلاةِ، وسَخاءِ النَّفسِ بِما مَعَکَ مِن دابَّةٍ أو مالٍ أو زادٍ.
وإذَا استَشهَدوکَ عَلَی الحَقِّ فَاشهَد لَهُم، وَاجهَد رَأیَکَ لَهُم إذَا استَشاروکَ ثُمَّ لا تَعزِم حَتّی تَثَبَّتَ وتَنظُرَ، ولا تُجِب فی مَشوَرَةٍ حَتّی تَقومَ فیها وتَقعُدَ وتَنامَ وتَأکُلَ وتُصَلِّیَ وأنتَ مُستَعمِلٌ فِکرَکَ وحِکمَتَکَ فی مَشوَرَتِهِ، فَإِنَّ مَن لَم یُمحِضِ النَّصیحَةَ لِمَنِ استَشارَهُ سَلَبَهُ اللّه‏ُ تَبارَکَ وتَعالی رَأیَهُ، ونَزَعَ عَنهُ الأَمانَةَ.

وإذا رَأَیتَ أصحابَکَ یَمشونَ فَامشِ مَعَهُم، وإذا رَأَیتَهُم یَعمَلونَ فَاعمَل مَعَهُم، وإذا تَصَدَّقوا وأعطَوا قَرضاً فَأَعطِ مَعَهُم، وَاسمَع لِمَن هُوَ أکبَرُ مِنکَ سِنّا، وإذا أمَروک بِأَمرٍ وسَأَلوکَ فَقُل: نَعَم ولا تَقُل: لا، فَإِنَّ لا عِیٌّ ولُؤمٌ.

"اصول کافی، ج ۸ ص ۳۴۸ _ من لا یحضره الفقیه، ج ۲ ص ۲۹۸"

 

منبع:مشرق

آخرین مطالب