پر بازدیدترین مطالب

مشکل جوامع بشری «تک آدم‌های بد» نیست؛ مشکل را باید در کل جامعه و بین مردم جستجو کرد

علیرضا ناهیان

داغ اصلی فاطمیه، سکوت مردم در مقابل حق‌طلبی فاطمه(س) و تنها گذاشتن ایشان است

مشکل جامعۀ مدینه این بود که «اسلام سیاسی» را باور نکرد و بعد از پیامبر به الگوی «معنویت غیرسیاسی» برگشت

عدم رشد سیاسی مردم؛ علت اصلی مظلومیت فاطمه(س)

 چرا حضرت‌زهرا(س) بعد از رحلت پیامبر(ص) غریب واقع شد؟ مشکلی که فاطمه(س) با آن مواجه بود مشکل یکی دو نفر نبود؛ مشکل اصلی مربوط به جامعه و مردم بود که فریاد او را شنیدند و سکوت کردند.

 اصلی‌ترین داغ‌های فاطمه(س) مربوط به آن مردمی بود که در مقابل حق‌طلبی حضرت ساکت ماندند و ایشان را تنها گذاشتند و اجازه دادند به ایشان و امیرالمؤمنین(ع) ظلم بشود.

 علت غربت فاطمه(س) را بیشتر باید در میان مردم جستجو کرد و الّا در هر جامعه‌ای، عده‌ای آدم‌ بد وجود دارد که وقتی فرصت پیدا کند ضربه می‌زند و خیانت می‌کند. مشکل جوامع بشری هیچ‌وقت تک‌آدم‌های بد نیستند؛ مشکل اصلی مربوط به خودِ جامعه و معضلاتی است که در آن هست.

 مشکل جامعۀ مدینه این بود که هنوز «اسلام سیاسی» را باور نکرده بود؛ برای اینکه قبل از اسلام، آنها یک الگوی معنویت غیرسیاسی داشتند و بعد از پیامبر(ص) به همان الگو برگشتند «أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‏ أَعْقابِكُمْ»

 «انقلاب بر اعقاب» یا برگشتن به گذشته، به این معنا نبود که آنها نماز را کنار بگذارند یا شرابخوری را باب کنند. این کارهای عبادی از جنس همان عبادات قبل از اسلام‌شان بود که به‌راحتی تداوم بخشیدند. آن چیزی که از جنس معنویت قبل از اسلام نبود، امر ولایت بود و همین امر ولایت بود که موجب شد در مکّه با پیامبر(ص) مخالفت بشود.

 آنها در اعقاب‌ و در گذشتۀ‌شان چه مشکلی داشتند که به همان مشکل برگشتند؟ آنها قبلاً هم یک معنویت و عبادت‌هایی داشتند، ولی این معنویت در ادارۀ جامعه‌شان نقشی نداشت؛ مثل همین معنویت سکولاری که الان هم خیلی جاها هست.