مهمترین عناوین خبری

ورود کاربران

اخبار ویژه

آیا آینده قدرت در جهان را باید در شرق جستجو کرد؟


شاید چندان به درازا نکشد که ساختار اقتصادی بین المللی متاثر از قواعد جدیدی شود که این قواعد لزوما از دستور کارهای گروه های اقتصادی و توافقات کشورهای غربی خارج نشود.

Image result for ‫آیا آینده قدرت در جهان را باید در شرق جستجو کرد؟‬‎
سخن آشنا__ همزمانی دو نشست جی هفت و سازمان همکاری شانگهای، پیام های زیادی برای ترسیم الگوی قدرت در نظام بین المللی دارد. در حالی که هفت کشور صنعتی در کبک کانادا نتوانستند بر سر موضوعات مورد علاقه، به جمع بندی برسند، در این سوی عالم، چین و شرکایش توانستند به درک مشترکی نسبت به مسائل اقتصادی بنیادین برسند. آمریکایی ها که در روزهای اخیر با وضع تعرفه ها و اعمال محدودیت ها برای ورود آلومینیوم و فولاد اروپایی ها، کانادا و ژاپن، درد سر بزرگی برای همپیمانان خود به وجود آورده اند، نشست جی هفت را مورد بی مهری قرار دادند و شیفتگی خود را برای رسیدن به دیدار با رهبر کره شمالی کتمان نکرده و راهی شرق شدند. نمایش قدرتی که چین در عرصه بین المللی ارائه داده است، سبب شده تا آمریکا مسائل مربوط به شرق را با دقت پی گیری کرده و به دنبال حل مشکلات شبه جزیره بیفتد.

قطب های غیرغربی قدرت

امروزه قطب‌های جدیدی ظهور کرده اند که هریک خواهان ایفای نقش در نظام بین‌الملل هستند. لذا دولت آمریکا باید سهمی از اداره نظام بین‌الملل را به این کشورها واگذار کند. قدرت‌های نوظهور، دیگر رهبری تک‌قطبی آمریکا را پذیرا نیستند. چارچوب ها و نهادهایی از جمله سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری گروه بریکس نمونه‌ای از بحران رهبری هستند که واشنگتن با آن مواجهه است.

قدرت‌های نوظهور و بسیاری از کشورها خواهان ایجاد نوع جدیدی از حکمرانی جهانی‌اند. امروزه آمریکا با چالش‌های عمده‌ای مواجهه است که به‌تنهایی و به شیوه سابق قادر به پاسخگویی به آن مشکلات نیست. در طول سالیان گذشته تعداد کشورهایی که با رفتار رأی‌دهی آمریکا در سازمان ملل مخالفت کردند افزایش‌یافته است. در این سال‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی منابع اعمال قدرت آمریکا کاهش‌یافته است و میزان کمک‌های خارجی جهانی آمریکا در حال کاهش است.[1]

بسیاری بر آنند که توزیع قدرت سنتی حاکم بر ساختار نظام بین‌الملل برهم‌خورده و بازیگران سنتی این عرصه (آمریکا و اروپا) دیگر قدرت اقتصادی- سیاسی گذشته را ندارند. ظهور قدرت‌های جدید در مناطق مختلف جهان و مخصوصاً قاره‌ی آسیا موجب تغییر نقشه‌ی قدرت در جهان شده است. در کنار افول نسبی قدرت آمریکا می‌بایست به خیزش قدرت‌های نوظهوری چون چین، روسیه، کشورهای حوزه بریکس، ایران، برزیل، آرژانتین، هند و سایر کشورهای نوظهور بین المللی اشاره کرد.

1. چین

بسیاری از نخبگان غربی نظر بر این است که قدرت آمریکایی ها در حال افول است و به واقع قدرت از مغرب زمین در حال رفتن به سمت مشرق زمین است. اینک کسی به راحتی نمی تواند اظهار کند که چین قدرتی در سطح بین المللی محسوب نمی شود یا آمریکا و غرب می تواند این قدرت را مهار کند یا آن را در نظر نگیرد. بسیاری از معادلات در سطح بین المللی بدون حضور فیزیکی و غیرفیزیکی چینی ها قابل حل شدن نیستند. به نظر کریستوفر لین و رابرت ام گیتس قدرت جهانی در حال تغییر از غرب به شرق است و همین امر باعث کاهش نفوذ آمریکا و سلطه جهانی این کشور است.[2]

بنا بر نظرسنجی مؤسسه پیو،[3] به‌طورکلی مردم جهان (به‌ویژه اروپا) تا حد زیادی معتقدند که چین در آینده، جای آمریکا در نظام بین‌الملل را خواهد گرفت.[4]

فارغ از اینکه واقعیت چه باشد، مهم تصوری است که چین را به‌عنوان ابرقدرت اقتصادی جهان می‌شناسند. پیو در نظرسنجی خود مبتنی بر این پرسش که کدام کشور (چین یا آمریکا) قدرت اصلی اقتصادی دنیاست، به نتایج جالبی دست‌یافت. نتیجه حاکی از بهبود جایگاه چین و رشد جایگاه اقتصادی این کشور در نظام بین‌الملل، نزد افکار عمومی است. موقعیت چین از مقدار 22 درصد در سال 2008 (سال شروع بحران مالی جهانی) به 42 درصد در سال 2013 بهبود یافت. این در حالی است که موقعیت آمریکا از 45 درصد در سال 2008 به 36 درصد کاهش‌یافته است.[5]

بنا بر گزارش صندوق بین‌المللی پول، شاخص تولید ناخالص داخلی از دیدگاه برابری قدرت خرید (2014) چین به مقدار 17.617 میلیارد دلار رسید درحالی‌که تولید ناخالص داخلی ایالات‌متحده ۱۷٫۴۱8 میلیارد دلار است. بنابراین اقتصاد چین برای اولین بار از بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، از حیث تولید ناخالص داخلی، پیشی گرفته است.[6]

این ارقام نشان دهنده آن است که به رغم رکود اقتصادی در جهان، چین در سایه اصلاحات موفق شده است وضعیت اقتصادی خود را بهبود بخشد. رونق در بخش مسکن که آمار نشان می دهد قیمت آن به شکل سرسام آوری افزایش یافته و همچنین بهبود شاخصه های صنعتی و افزایش نرخ خرده فروشی، از بهبود اوضاع تجاری و اقتصادی این کشور حکایت دارد.[7]

2. بریکس

نه تنها از منظر بسیاری از کارشناسان غیر غربی بلکه حتی از منظر خود آمریکایی ها نیز هژمونی آمریکا با چالش‌های عمده‌ای روبه‌رو بوده که هر یک هزینه‌هایی بر اعمال قدرت دولت هژمون بار می‌کنند. در این رابطه، می‌توان به ایجاد گروه‌بندی‌های جدید در نظام بین‌الملل مانند «بریکس» اشاره کرد که به‌وضوح نشان‌دهنده‌ی موازنه­گری قدرت‌های نوظهور علیه آمریکاست.

آمریکایی ها حتی در حوزه اقتصادی نیز در حال از دست دادن هژمونی خود نسبت به نظام های در حال ظهور دنیا هستند. یکی از چالش های نوظهور آمریکا، ظهور اقتصادهای جدید است. برای نمونه بریکس (BRICS) که از به هم پیوستن حروف اول نام انگلیسی کشورهای عضو این گروه یعنی برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) تشکیل شده است بخش وسیعی از اقتصاد جهانی را در دست داد. این گروه نیمی از جمعیت جهان و 28 درصد از توان اقتصادی دنیا را در اختیار دارد.

دکتر پیتر کنگ بر این باور است که «از نظر من برای آینده روابط بین سیاست خارجی و توسعه اقتصادی بهتر است بر کشورهای شرقی مثل چین، روسیه و همچنین سازمان همکاری شانگهای و علاوه بر آن اتحادیه اقتصادی اوراسیا تمرکز کنیم. به بیان دیگر ، جاده ابریشم جدید که رئیس جمهور چین سه سال پیش مطرح کرد، پتانسیل بی حصری برای توسعه دارد. این کشورها و اتحادیه ها به علاوه بریکس –بدون محاسبه برزیل- که نصف جمعیت جهان و یک سوم تولید داخلی جهان را در اختیار دارند می توانند مسیر توسعه آینده را مشخص کنند.»

وی همچنین معتقد است «سیستم سرمایه داری در معرض سقوط است. شاید این سقوط امروز و فردا نباشد اما قطعا رخ خواهد داد. کشورهای شرقی مثل چین و روسیه، به همراه برخی از اتحادیه ها و کشورهای بریکس جایگزین مناسبی برای اقتصاد سرمایه داری هستند. این مسئله مهمی است که در ذهنمان طرحی برای سیستم پولی و سیستم اقتصادی بر اساس توزیع عادلانه ثروت داشته باشیم. پولی که برای منافع به صورت وام داده می شود و ستون اصلی اقتصاد غربی است منجر به مرگ بشریت و افزایش شکاف فقیر و غنی شده و در حقیقت ریشه بی عدالتی و منازعه است. هر سیستم جایگزین دیگری باید خودش را از طمع ورزی و حرص رها سازد و در عوض به همبستگی مردم، منابع طبیعی و ارزش های مشترک احترام بگذارد.»

ارزیابی

قطب های قدرت در نظام بین الملل سهم قابل توجهی در شکل گیری الگوی جدید اقتصادی و حتی سیاسی بین المللی ایفا می کنند. شاید چندان به درازا نکشد که ساختار اقتصادی بین المللی متاثر از قواعد جدیدی شود که این قواعد لزوما از دستور کارهای گروه های اقتصادی و توافقات کشورهای غربی خارج نشود.

پی نوشت:

[1] http://watchingamerica.com/WA/2015/01/12/decline-of-us-influence-a-long-term-trend/

[2] http://lawstreetmedia.com/issues/world/united-states-superpower-decline/

[3]. PEW Research Center

[4]. http://www.pewglobal.org/2014/07/14/chapter-3-balance-of-power-u-s-vs-china/

[5]. http://www.businessinsider.com/pew-china-economic-power-2012-6

[6]. https://www.imf.org/external/

[7]. http://www8.irna.ir/fa/News/82229312/
منبع:فارس

لیر به جنگ دلار می رود/مسکو قوی تر می شود
IMAGE
  آمریکا و روسیه مدت هاست رقیب هم در خاورمیانه هستند، اگرچه سیاست های ناشیانه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا موجب شده است تا مسکو جایگاه بالاتری در...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



۳ دلیل که تبعیت عراق از تحریم‌های آمریکا علیه ایران را ناممکن می‌کند 
IMAGE
پایگاه خبری-تحلیلی آمریکایی با اشاره به سخنان نخست‌وزیر عراق درباره تبعیت از تحریم‌های آمریکا علیه ایران ۳ دلیل اقتصادی برای به صرفه‌تر بودن نقض این...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



مقام سابق سیا: با گذشت ۶۵ سال، آمریکا همچنان از کودتای ۲۸ مرداد ایران درس عبرت نگرفته است!
IMAGE
یک مقام سابق سیا در یادداشتی در اندیشکده آتلانتیک نوشت دولت آمریکا باید از کودتای ۲۸ مرداد ایران درس عبرت بگیرد و در امور داخلی این کشور مداخله نکند. به...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



آشنایی با رویه قضایی و تفاوت آن با رای وحدت رویه
IMAGE
در علم حقوق، منابعی که می توان از آنها قواعد و اصول حقوقی را استخراج کرد تا منشأ و مستند صدور آرای محاکم قرار بگیرند، عبارتند از قانون، عرف و رویه‌ قضایی....

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



رواج لاکچری خواهی ها در سبک زندگی، سد موفقیت جامعه می شود
IMAGE
  قرائی مقدم گفت: تغییر غلط ارزش ها سبب اتفاقاتی می شود که با فرهنگ ما همخوانی ندارد و جامعه را دچار تلاطم می کند، جامعه ای که مادی گرا شده و بر اساس ظاهر...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



نگاهی به دلایل افزایش خانه‌های مجردی؛ زندگی مجردی، سبکی جدید برای زندگی
IMAGE
امروز با تبلیغات ناصحیح رسانه‌ای از الگوی صحیح زندگی جوان، آموزش‌ها و تبلیغات محیطی و غیرمحیطی، نگاه به زندگی تغییر یافته است.زندگی مجردی در حال افزایش...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



چگونه دولت می‌تواند درآمدهای مالیاتی را افزایش دهد؟
IMAGE
دلیل عمده‌ی گسترش مشاغل نامولد در اقتصاد چیست؟ چرا در اقتصاد ایران همواره حقوق‌بگیران سهم بالایی از مالیات را می‌پردازند؟ چه عواملی باعث گسترش بخش...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



اسپوتنیک: روند فراگیر دلارزدایی و تجارت با ارز‌های ملی در جهان
IMAGE
خبرگزاری اسپوتنیک در مطلبی به بررسی فرایند رو به رشد روی آوردن کشورهای مختلف جهان به تجارت با ارزهای ملی و تضعیف جایگاه دلار پرداخت. به گزارش سخن آشنا،...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



تحلیلی پیرامون بیانات رهبر انقلاب پیرامون نقدینگی در جمع رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت
IMAGE
نقدینگی یکی از مهمترین شاخصه‌های نظام پولی هر کشوری است که اگر درست کنترل نشود، میتواند آشفتگی‌هایی در نظام پولی ایجاد کند که مهمترین آنها تورم است. سخن...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



خودافشایی مدعیان اصلاحات/ گزارش مستند کیهان از نگاه ساندیسی اصلاح‌طلبان به روحانی
IMAGE
نسبت گردانندگان طیف موسوم به اصلاح طلب با نظام و دولت جمهوری اسلامی چیست؟ پاسخ به این سوال متوقف به این است که بپرسیم آنها اصطلاحا با خودشان و ادعای...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



پیام رئیس سازمان بسیج مستضعفین به‌مناسبت سالروز بازگشت آزادگان
IMAGE
 رئیس سازمان بسیج مستضعفین در پیامی تاکید کرد: امروز فرزندان با غیرت جمهوری اسلامی ایران نیز با تأسی و الگو برداری از ایستادگی و رشادت‌های آزادگان عزیز...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



دشمن جرات حمله به کشورمان را ندارد/نباید تحت تاثیر عملیات روانی دشمن قرار بگیریم
IMAGE
معاون هماهنگ‌کننده ارتش گفت: دشمن اطرف کشور ما پایگاه دارد، آنها جرات حمله به کشور را ندارند و از این اتفاق وحشت دارند. به گزارش سخن آشنا، امیر دریادار...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



روزی‌های خاص و شرایط بهره‌مندی از آن
IMAGE
  رحمت واسع الهی، چنان گستره هستی را در برگرفته است که همه آفریده‌ها از مومن و کافر از روزی‌های الهی بهره‌مند می‌باشند. هر کسی که به رحمت رحمانی آفریده...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



نمادهای «پیروزی» جمهوری اسلامی در «جنگ فرهنگی»/ دهه‌هفتادی‌ها چطور حججی شدند
IMAGE
رهبرمعظم انقلاب مقوله فرهنگ را «چشم اسفندیار» ملت‌ها معرفی کرده و تهاجم فرهنگی را چونان یک بمب شیمیایی می‌دانند که نامحسوس و بدون سروصدا منفجر می‌شود و...

پنج شنبه, 25 مرداد 1397



ماجرای کلاهبرداری های معنوی به اسم عرفان و دین
IMAGE
  رئیس موسسه بهداشت معنوی با اشاره به رشد بی رویه معنویت های نوظهور، گفت: امروز در دنیا با مفهوم کلاهبرداری معنوی مواجهیم که در خیلی کشورها اتفاق افتاده...

چهارشنبه, 24 مرداد 1397



مناسبت ها